សមាគម
ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថាអាស៊ានបានកំណត់យកឆ្នាំ ២០១៥
ដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចជាសហគមន៍តែមួយ។ ប៉ុន្តែ
នៅសល់តែប៉ុន្មានខែទៀតប៉ុណ្ណោះពេលវេលានឹងឈានមកដល់
អ្វីៗហាក់នៅតែមិនទាន់រៀបរយនៅឡើយទេ។ ដូច្នេះ
តើអាស៊ានអាចសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួនបានដែរឬទេ?
បើទោះបីជាអាស៊ានខិតខំពន្លឿនល្បឿននៃសមាហរ័ណកម្មសេដ្ឋកិច្ច របស់ខ្លួនយ៉ាងណាក៏ដោយក៏គោលដៅប្រែក្លាយបណ្តាប្រទេសអាស៊ីប៉ែក អាគ្នេយ៍ឲ្យទៅជាសហគមន៍អាស៊ានតែមួយតាមគំរូរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនៅ ឆ្នាំ២០១៥មិនអាចសម្រេចបានទេ។បើទោះបីជាបានក៏បានត្រឹមការសន្មត តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែជាខ្លឹមសារ វាពិតជាទៅមិនរួចឡើយពីព្រោះនៅលស់តែ៨ខែទៀតប៉ុណ្ណោះឆ្នាំ ២០១៥ នឹងឈានចូលមកដល់ហើយ។
មិនខុសពីអ្នកវិភាគផ្សេងទៀតទេ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB ) វិភាគឃើញថា អាស៊ានពិតជាមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ទេ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃ២៣មេសានៅទីស្នាក់ការ ADB អ្នកសេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់របស់ ADB លោក Jayant Menon បានបង្ហាញពីរបកគំហើញស្តីពីសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន (Asia Economic Community) ថា ប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានផ្សេងទៀតកំពុងជួបប្រទះបញ្ហា ប្រឈមមួយចំនួនដែលជាឧបសគ្គរាំងស្ទះមិនអាចសម្រេចបាននូវសហគមន៍ សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានតាមកាលបរិច្ឆេទកំណត់ ឆ្នាំ២០១៥ បានឡើយ។
អ្នកជំនាញរូបនោះបន្តថាថ្វីបើកម្ពុជាបាននិងកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រទេសនេះចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាពុករលួយដែលជាបញ្ហាចម្បងរួម នឹងពន្លឿនកំណែទម្រង់វិស័យការងារគយជាដើមដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លាភាព និងប្រសិទ្ធិភាពនៃការអនុវត្តបទដ្ឋានគតិយុត្តទាក់ទាញការវិនិយោគ បន្ថែមទៀត។ ដោយឡែកតែកម្ពុជាមួយក៏រឹតតែនៅមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ សម្រាប់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍អាស៊ានតែមួយបានដែរ។
ជាការពិតណាស់ សមាហរ័ណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានគឺជាការចាំបាច់ពីព្រោះមានតែវិធីនេះ ទេទើបអាស៊ានមានទម្ងន់អាចទប់ទល់ជាមួយនឹងមហាយក្សអាស៊ីផ្សេងទៀត ដូចជាចិន និងឥណ្ឌាជាដើម។ សមាហរណកម្មអាស៊ានមានន័យថា ពលករ ទំនិញ និងមូលធនក្នុងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន អាចនឹងធ្វើចរាចរណ៍ទៅមកពីប្រទេសសមួយទៅប្រទេសមួយទៀតដោយសេរីដោយ គ្មានរបាំងរារាំងទៀតឡើយ។
ប៉ុន្តែ ការសម្រេចគោលដៅនេះមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយពីព្រោះថាមានឧបសគ្គ ច្រើនយ៉ាងនៅចំពោះមុខដំណើរការសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាន។ ឧបសគ្គទាំងនោះមានដូចជា៖ គឺកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជាផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវអាកាស។ ផ្នត់នៃគំនិតខុសគ្នារវាប្រជាជាតិនីមួយៗដែលមានគម្លាតយ៉ាងធំធេង និងគម្លាតសេដ្ឋកិច្ចនិងរបបនយោបាយខុសគ្នាខ្លាំងពេករវាងបណ្តាសមាជិក អាស៊ានទាំងដប់ រួមទាំងជម្លោះព្រំដែនរវាងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនផង សុទ្ធសឹងជាបញ្ហាប្រឈមធំធេងដែលគេមិនអាចមើលស្រាលបាន។
មិនតែប៉ុណ្ណោះទេ វត្តមានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិននៅក្នុងវេទិកាអាស៊ានក៏អាចនឹង ក្លាយជារឿងប្រេះឆាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងថែមទៀតរវាងបណ្តាប្រទេសសមាជិក អាស៊ាន។ ទាំងអស់នេះសុទ្ធសឹងជាបញ្ហាដែលរង់ចាំតែរារាំងមេដឹកនាំអាស៊ាននៅ គ្រប់កាលៈទេសៈដែលធ្វើឲ្យពួកគេពិបាកឈានទៅរកគោលដៅសមាហរណកម្ម សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។
សរុបមកវិញ ផ្លូវដែលអាស៊ានត្រូវដើរទៅដល់ការបង្កើតសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចមួយនៅ វែងឆ្ងាយណាស់។ ក្រុមអ្នកវិភាគបានមើលឃើញថា ដើម្បីទៅឲ្យដល់ទីដៅនោះ ពលរដ្ឋនិងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗត្រូវតែសម្លឹងមើលឲ្យ ឆ្ងាយហួសព្រំដែននៃ ប្រទេសរបស់ខ្លួន។ អាស៊ានហាក់ដូចជាសមាគមមួយស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែ ពោរពេញដោយបញ្ហារាប់រយជំពូក។
បញ្ហាទាំងនោះមិនមែនថាមិនអាចដោះស្រាយបានទេ ប៉ុន្តែ វាពិតជាត្រូវការពេលវេលា។ ដូច្នេះ ការកំណត់គោលដៅត្រឹមឆ្នាំ២០១៥ គឺជាមហិច្ឆតាដ៏ធំមួយរបស់អាស៊ានដែលក្រុម អ្នកវិភាគមើលឃើញថា ពិបាកនឹងសម្រេចបានឡើយ។ បើគ្រាន់តែថាប្រហែលជាស្រួលទេប៉ុន្តែ បើចង់ធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានតែមួយពិតប្រាកដទំនងជាត្រូវ រង់ចាំច្រើនឆ្នាំទៀត៕
បើទោះបីជាអាស៊ានខិតខំពន្លឿនល្បឿននៃសមាហរ័ណកម្មសេដ្ឋកិច្ច របស់ខ្លួនយ៉ាងណាក៏ដោយក៏គោលដៅប្រែក្លាយបណ្តាប្រទេសអាស៊ីប៉ែក អាគ្នេយ៍ឲ្យទៅជាសហគមន៍អាស៊ានតែមួយតាមគំរូរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនៅ ឆ្នាំ២០១៥មិនអាចសម្រេចបានទេ។បើទោះបីជាបានក៏បានត្រឹមការសន្មត តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែជាខ្លឹមសារ វាពិតជាទៅមិនរួចឡើយពីព្រោះនៅលស់តែ៨ខែទៀតប៉ុណ្ណោះឆ្នាំ ២០១៥ នឹងឈានចូលមកដល់ហើយ។
មិនខុសពីអ្នកវិភាគផ្សេងទៀតទេ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB ) វិភាគឃើញថា អាស៊ានពិតជាមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ទេ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃ២៣មេសានៅទីស្នាក់ការ ADB អ្នកសេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់របស់ ADB លោក Jayant Menon បានបង្ហាញពីរបកគំហើញស្តីពីសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន (Asia Economic Community) ថា ប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានផ្សេងទៀតកំពុងជួបប្រទះបញ្ហា ប្រឈមមួយចំនួនដែលជាឧបសគ្គរាំងស្ទះមិនអាចសម្រេចបាននូវសហគមន៍ សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានតាមកាលបរិច្ឆេទកំណត់ ឆ្នាំ២០១៥ បានឡើយ។
អ្នកជំនាញរូបនោះបន្តថាថ្វីបើកម្ពុជាបាននិងកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រទេសនេះចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាពុករលួយដែលជាបញ្ហាចម្បងរួម នឹងពន្លឿនកំណែទម្រង់វិស័យការងារគយជាដើមដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លាភាព និងប្រសិទ្ធិភាពនៃការអនុវត្តបទដ្ឋានគតិយុត្តទាក់ទាញការវិនិយោគ បន្ថែមទៀត។ ដោយឡែកតែកម្ពុជាមួយក៏រឹតតែនៅមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ សម្រាប់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍អាស៊ានតែមួយបានដែរ។
ជាការពិតណាស់ សមាហរ័ណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានគឺជាការចាំបាច់ពីព្រោះមានតែវិធីនេះ ទេទើបអាស៊ានមានទម្ងន់អាចទប់ទល់ជាមួយនឹងមហាយក្សអាស៊ីផ្សេងទៀត ដូចជាចិន និងឥណ្ឌាជាដើម។ សមាហរណកម្មអាស៊ានមានន័យថា ពលករ ទំនិញ និងមូលធនក្នុងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន អាចនឹងធ្វើចរាចរណ៍ទៅមកពីប្រទេសសមួយទៅប្រទេសមួយទៀតដោយសេរីដោយ គ្មានរបាំងរារាំងទៀតឡើយ។
ប៉ុន្តែ ការសម្រេចគោលដៅនេះមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយពីព្រោះថាមានឧបសគ្គ ច្រើនយ៉ាងនៅចំពោះមុខដំណើរការសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាន។ ឧបសគ្គទាំងនោះមានដូចជា៖ គឺកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជាផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវអាកាស។ ផ្នត់នៃគំនិតខុសគ្នារវាប្រជាជាតិនីមួយៗដែលមានគម្លាតយ៉ាងធំធេង និងគម្លាតសេដ្ឋកិច្ចនិងរបបនយោបាយខុសគ្នាខ្លាំងពេករវាងបណ្តាសមាជិក អាស៊ានទាំងដប់ រួមទាំងជម្លោះព្រំដែនរវាងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនផង សុទ្ធសឹងជាបញ្ហាប្រឈមធំធេងដែលគេមិនអាចមើលស្រាលបាន។
មិនតែប៉ុណ្ណោះទេ វត្តមានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិននៅក្នុងវេទិកាអាស៊ានក៏អាចនឹង ក្លាយជារឿងប្រេះឆាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងថែមទៀតរវាងបណ្តាប្រទេសសមាជិក អាស៊ាន។ ទាំងអស់នេះសុទ្ធសឹងជាបញ្ហាដែលរង់ចាំតែរារាំងមេដឹកនាំអាស៊ាននៅ គ្រប់កាលៈទេសៈដែលធ្វើឲ្យពួកគេពិបាកឈានទៅរកគោលដៅសមាហរណកម្ម សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។
សរុបមកវិញ ផ្លូវដែលអាស៊ានត្រូវដើរទៅដល់ការបង្កើតសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចមួយនៅ វែងឆ្ងាយណាស់។ ក្រុមអ្នកវិភាគបានមើលឃើញថា ដើម្បីទៅឲ្យដល់ទីដៅនោះ ពលរដ្ឋនិងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗត្រូវតែសម្លឹងមើលឲ្យ ឆ្ងាយហួសព្រំដែននៃ ប្រទេសរបស់ខ្លួន។ អាស៊ានហាក់ដូចជាសមាគមមួយស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែ ពោរពេញដោយបញ្ហារាប់រយជំពូក។
បញ្ហាទាំងនោះមិនមែនថាមិនអាចដោះស្រាយបានទេ ប៉ុន្តែ វាពិតជាត្រូវការពេលវេលា។ ដូច្នេះ ការកំណត់គោលដៅត្រឹមឆ្នាំ២០១៥ គឺជាមហិច្ឆតាដ៏ធំមួយរបស់អាស៊ានដែលក្រុម អ្នកវិភាគមើលឃើញថា ពិបាកនឹងសម្រេចបានឡើយ។ បើគ្រាន់តែថាប្រហែលជាស្រួលទេប៉ុន្តែ បើចង់ធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានតែមួយពិតប្រាកដទំនងជាត្រូវ រង់ចាំច្រើនឆ្នាំទៀត៕
No comments:
Post a Comment